Opakowania wielomateriałowe od lat stanowią ważny element rynku opakowań, szczególnie w branży spożywczej, kosmetycznej i farmaceutycznej. Łączą w sobie różne materiały, aby zapewnić produktom lepszą ochronę, szczelność, trwałość lub atrakcyjny wygląd. Jednak w dobie rosnących wymagań środowiskowych i nadchodzących regulacji PPWR ich rola staje się coraz bardziej problematyczna.
W tym wpisie wyjaśniamy, czym są opakowania wielomateriałowe, jakie mają zalety, jakie wyzwania stawiają producentom i dlaczego coraz częściej zastępuje się je monomateriałowymi rozwiązaniami termoformowanymi.
Czym są opakowania wielomateriałowe?
Opakowania wielomateriałowe to takie, które składają się z co najmniej dwóch różnych materiałów, trwale połączonych ze sobą. Mogą to być kombinacje:
- papier + tworzywo sztuczne,
- aluminium + tworzywo,
- laminaty wielowarstwowe (np. PET/PE, PET/ALU/PE),
- karton + folia barierowa,
- tworzywo + włókno celulozowe.
Ich celem jest uzyskanie właściwości, których jeden materiał nie zapewni samodzielnie — np. barierowości, sztywności, odporności na tłuszcz, estetyki premium.
Przykłady opakowań wielomateriałowych
- kartony na napoje z warstwą PE lub aluminium,
- saszetki i doypacki z laminatów PET/PE,
- tacki papierowe z powłoką PP lub PET,
- blistry z kartonową kartą i plastikowym okienkiem,
- opakowania kosmetyczne z elementami metalizowanymi.
Zalety opakowań wielomateriałowych
1. Wysoka barierowość
Połączenie kilku warstw pozwala uzyskać ochronę przed:
- wilgocią,
- tlenem,
- światłem,
- tłuszczem.
2. Atrakcyjny wygląd
Metalizowane folie, lakierowane kartony czy laminaty premium pozwalają budować wizerunek marki.
3. Optymalizacja kosztów
W wielu przypadkach wielomateriałowe laminaty są tańsze niż grube, jednorodne materiały barierowe.
Wyzwania związane z opakowaniami wielomateriałowymi
1. Trudny recykling
Największy problem wynika z tego, że materiały są trwale połączone.
Oznacza to, że:
- nie można ich łatwo rozdzielić,
- trafiają do odpadów zmieszanych,
- nie spełniają wymogów PPWR dotyczących recyklowalności,
- nie nadają się do obiegu zamkniętego.
2. Oznaczenia materiałowe
Zgodnie z 97/129/WE opakowania wielomateriałowe oznacza się kodami typu:
- C/PAP,
- C/PP,
- C/PET,
C/ALU,
- gdzie „C” oznacza composite (kompozyt).
3. Złożona produkcja
Wymaga:
- laminowania,
- klejenia,
- powlekania,
- dodatkowych procesów technologicznych.
To zwiększa koszty i wydłuża czas wdrożenia.
Opakowania wielomateriałowe a PPWR – co się zmienia?
Nadchodzące regulacje PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) wprowadzają bardzo restrykcyjne wymagania dotyczące recyklowalności.
W praktyce oznacza to:
- opakowania wielomateriałowe będą wypierane z rynku,
- producenci muszą przechodzić na monomateriałowe rozwiązania,
- termoformowanie PET/rPET i PP staje się kluczową technologią,
- recyklowalność i zawartość recyklatu będą obowiązkowe.
Alternatywa: monomateriałowe opakowania termoformowane
Producenci opakowań coraz częściej zastępują wielomateriałowe konstrukcje monomateriałowymi tackami, blisterami i wkładkami termoformowanymi, które:
- są w 100% recyklowalne,
- spełniają wymagania PPWR,
- mają niższy ślad środowiskowy,
- są tańsze w produkcji przy dużych wolumenach,
- zapewniają wysoką estetykę i funkcjonalność.
Opakowania wielomateriałowe przez lata były standardem w wielu branżach, ale dziś — w obliczu nowych regulacji — stają się rozwiązaniem coraz mniej pożądanym.
Rynek wyraźnie zmierza w kierunku monomateriałowych, łatwych do recyklingu opakowań, które można efektywnie produkować metodą termoformowania.
Dla producentów opakowań to ogromna szansa na rozwój technologiczny i budowanie przewagi konkurencyjnej.